ADHD

ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) – czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej jest zaburzeniem zdrowotnym, na które składają się trzy grupy objawów: zaburzenia koncentracji uwagi, nadruchliwość i nadmierna impulsywność. Objawy te są wyzwaniem dla rodziców i nauczycieli, a samemu dziecku często utrudniają naukę szkolną i nawiązywanie prawidłowych relacji z rówieśnikami. Niestety rozpoznanie ADHD często łączy się też z współwystępowaniem innych zaburzeń: specyficznych trudności w nauce (dysleksja, dysgrafia), problemów z zachowaniem, niskiej samooceny, depresji. Nadpobudliwe dzieci często nie pracują na miarę swoich możliwości, co sprawia, że są gorzej oceniane i często kończą karierę szkolną znacznie poniżej swoich możliwości.

Jednocześnie dzieci z ADHD są normalni i mogą cieszyć się dzieciństwem i szalonym okresem dojrzewania podobnie jak ich rówieśnicy. Oznacza to, że poza problemami związanymi z występowaniem objawów zespołu nadpobudliwości psychoruchowej, chłopcy i dziewczęta z ADHD są zwyczajnymi dziećmi, które mogą zachowywać się grzecznie i od czasu do czasu prezentować niepożądane zachowania. Umiejętność trafnego odróżniania objawów od zachowań niepożądanych jest niezbędna, gdy mamy do czynienia z dzieckiem lub nastolatkiem z ADHD, gdyż za objawy, które są niezależne od dziecka nie wolno karać. Skuteczna pomoc dziecku z ADHD zawiera zarówno wsparcie w momentach gdy problemy z koncentracją, nadruchliwość i znaczna impulsywność utrudniają mu funkcjonowanie, jak i wyciąganie normalnych konsekwencji w przypadku nieposłuszeństwa, czy celowego łamania reguł. Choć rozpoznanie ADHD to nie katastrofa czy koniec świata, na pewno jednak zmienia ono życie rodziców. Wynika to stąd, że dzieci i nastolatki z ADHD potrzebują znacznie więcej wsparcia i obecności rodziców niż ich rówieśnicy.

Leczenie

Większość wytycznych leczenia ADHD wskazuje aby przed decyzją o zastosowaniu leczenia farmakologicznego, zastosować metody niefarmakologiczne: zmienić cały system wychowania i nauczania, wprowadzić sposoby zamian zachowań niepożądanych dziecka (metody terapii behawioralnej), a dopiero jak okażą się nieskuteczne rozważyć dołączenie leczenia farmakologicznego (od tej zasady są jednak wyjątki, gdzie leczenie farmakologiczne włącza się od początku).

Badania naukowe dowodzą, że najlepsze rezultaty w przypadku leczenia ADHD osiąga się właśnie dzięki technikom poznawczo- behawioralnym. Podstawowym elementem terapii ADHD jest psychoedukacja i poradnictwo oraz trening umiejętności wychowawczych. Bardzo skuteczną i atrakcyjną grupą metod są warsztaty umiejętności rodzicielskich (lub nauczycielskich). Są one oparte na założeniach terapii behawioralnej i uczą osoby dorosłe pracujące z dziećmi skutecznych metod zmniejszania trudności związanych z objawami zaburzeń uwagi, nadruchliwości i impulsywności oraz metod modyfikacji trudnych i niepożądanych zachowań. Z pełnym przekonaniem można powiedzieć, że warsztat umiejętności rodzicielskich jest czymś, „co należy sie” każdemu rodzicowi dziecka z ADHD.

Opracowano na podstawie materiałów „Warsztaty dla Dobrych Rodziców”, Kołakowski, Jerzak, Pisula Grzechowniak