Bezsenność

Bezsennością nazywamy trudności z zasypianiem i mimowolne skrócenie długości snu, prowadzące do obniżenia sprawności organizmu w ciągu dnia. O bezsenności mówić zwykło się jednak dopiero wtedy, gdy problemy z zasypianiem i utrzymaniem snu mamy w ciągu co najmniej trzech nocy tygodniowo, przynajmniej przez miesiąc. Wyszczególniono trzy typy bezsenności, spośród których właśnie ta, nazwana bezsennością chroniczną, jest najpoważniejsza i występuje najczęściej – stanowi przeszło 70 procent wszystkich przypadków zaburzeń snu. Oprócz niej możemy spotkać się jeszcze z bezsennością epizodyczną, trwającą zwykle od kilku do kilkunastu dni, oraz jej powracającą od czasu od czasu formą – bezsennością przerywaną. PSYCHOTERAPIA: Terapia poznawcza depresji opiera się na zmianie nieprzystosowawczych przekonań i postaw chorego związanych ze snem oraz korekta błędnych sadów i zachowań chorego związanych ze snem. Terapia behawioralna zakłada poprawę jakości snu poprzez ograniczenie czasu spędzanego przez chorego w łóżku oraz zwiększenie poziomu aktywności fizycznej i umysłowej chorego w trakcie dnia. Wzmacniane są również zachowaniaa promujące sen oraz zwalczane te, które go powstrzymują sen (higiena snu). Poprzez naukę technik relaksacyjnych dąży się do obniżenia stanu napięcia, pobudzenia układu wegetatywnego pacjenta przed położeniem sie do łóżka. TECHNIKI TERAPEUTYCZNE edukacja na temat snu i jego roli technika restrukturyzacji poznawczej technika zatrzymania mysli technika uruchomienia wyobraźni technika … Czytaj dalej

ADHD

ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) – czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej jest zaburzeniem zdrowotnym, na które składają się trzy grupy objawów: zaburzenia koncentracji uwagi, nadruchliwość i nadmierna impulsywność. Objawy te są wyzwaniem dla rodziców i nauczycieli, a samemu dziecku często utrudniają naukę szkolną i nawiązywanie prawidłowych relacji z rówieśnikami. Niestety rozpoznanie ADHD często łączy się też z współwystępowaniem innych zaburzeń: specyficznych trudności w nauce (dysleksja, dysgrafia), problemów z zachowaniem, niskiej samooceny, depresji. Nadpobudliwe dzieci często nie pracują na miarę swoich możliwości, co sprawia, że są gorzej oceniane i często kończą karierę szkolną znacznie poniżej swoich możliwości. Jednocześnie dzieci z ADHD są normalni i mogą cieszyć się dzieciństwem i szalonym okresem dojrzewania podobnie jak ich rówieśnicy. Oznacza to, że poza problemami związanymi z występowaniem objawów zespołu nadpobudliwości psychoruchowej, chłopcy i dziewczęta z ADHD są zwyczajnymi dziećmi, które mogą zachowywać się grzecznie i od czasu do czasu prezentować niepożądane zachowania. Umiejętność trafnego odróżniania objawów od zachowań niepożądanych jest niezbędna, gdy mamy do czynienia z dzieckiem lub nastolatkiem z ADHD, gdyż za objawy, które są niezależne od dziecka nie wolno karać. Skuteczna pomoc dziecku z ADHD zawiera zarówno wsparcie w momentach gdy problemy z koncentracją, nadruchliwość i znaczna impulsywność utrudniają mu funkcjonowanie, jak i wyciąganie … Czytaj dalej

Zaburzenia odżywiania

Skoncentrowanie na kształcie i wadze ciała i ocenianie swojej wartości jedynie na podstawie masy i kształtu ciała. Występują zachowania związane z kontrolowaniem masy ciała i figury, takie jak m.in. rygorystyczna dieta, nasilone ćwiczenia fizyczne, wywoływanie wymiotów, nadużywanie środków przeczyszczających. Anoreksja Występuje lęk przed przybraniem na wadze, powodujący drastyczne ograniczanie przyjmowanego pożywienia. Dążenie do ograniczenia masy ciała wyraźnie poniżej norm przyjętych dla wieku i wzrostu. Równocześnie występuje nieprawidłowa ocena własnego wyglądu (spostrzeganie całego ciała lub jego poszczególnych części jako „grubych”) Bulimia Charakteryzuje się uporczywą koncentracją na jedzeniu, potrzebą jedzenia. Występują częste epizody objadania się w trakcie których w krótkim czasie spożywane są duże ilości pokarmu. Osoba ocenia siebie jako otyłą lub boi się o przytycie. Aby przeciwdziałać efektom tycia stosuje różnorodne metody „usuwania” pożywienia z organizmu. PSYCHOTERAPIA Terapia zaburzeń odżywiania zawiera elementy zarówno behawioralne, mające na celu zapobieganie możliwemu zagrożeniu życia, jak również poznawcze, takie jak zmiana dysfunkcjonalnych przekonań zmierzająca do uniezależnienia poczucia własnej wartości od wyglądu i masy ciała. Ważnym elementem terapii jest także przeciwdziałanie nawrotom. TECHNIKI TERAPEUTYCZNE W terapii zaburzeń odżywiania stosuje się techniki behawioralne i poznawcze takie jak: edukacja na temat zaburzenia, dzienniczek samoobserwacji, analiza myśli automatycznych, eksperyment behawioralny, technika rozwiązywania problemów (problem solving) i inne. SKUTECZNOŚĆ Skuteczność … Czytaj dalej

Zaburzenia Obsesyjno Kompulsyjne

Oobsessive Compulsive Disorder – OCD (zwane dawniej nerwicą natręctw) charakteryzuje się obecnością myśli i/lub czynności natrętnych, których nasilenie utrudnia funkcjonowanie pacjenta i jest dla niego źródłem dyskomfortu. PSYCHOTERAPIA: W leczeniu chorych z OCD zaleca się stosowanie terapii poznawczo behawioralnej, która jest formą psychoterapii o najlepiej udokumentowanej skuteczności. PRAKTYCZNE CELE TERAPII ograniczenie występowania obsesji i kompulsji do mniej niż jednej godziny dziennie, zmniejszenie nasilenia lęku związanego z OCD do co najmniej łagodnego, uzyskanie umiejętności życia z poczuciem niepewności, ograniczenie do niewielkiego lub wyeliminowanie wpływu OCD na wykonywanie podstawowych czynności życiowych. TECHNIKI TERAPEUTYCZNE W terapii wykorzystuje się głównie techniki behawioralne, a zwłaszcza technikę ekspozycji i powstrzymywania reakcji ERP. Techniki behawioralne łączone są najczęściej z technikami poznawczymi, polegającymi na identyfikowaniu, podważaniu i modyfikowaniu dysfunkcjonalnych przekonań. SKUTECZNOŚĆ W analizie obejmującej wyniki badań 222 osób w wieku do 18 lat stwierdzono, że BT (terapia behawioralna) lub CBT (terapia poznawczo behawioralna) stosowane z leczeniem farmakologicznym lub bez, w porównaniu z podawaniem placebo, leczeniem farmakologicznym lub niestosowaniem leczenia, zmniejsza nasilenie OCD i ryzyko utrzymywania się objawów po zakończeniu terapii. Fragmenty artykułu dr med. Anita Bryńska Psychoterapia behawioralna i poznawczo-behawioralna w leczeniu dzieci i młodzieży z zaburzeniami obsesyjno-kompulsyjnymi – przegląd systematyczny Opublikowano w Medycyna Praktyczna Psychiatria 2007/01

Depresja

Diagnoza depresji nie jest wbrew pozorom łatwa, ze względu na wielopostaciowość choroby, nie ma żadnego testu, który jednoznacznie stwierdzałby obecność depresji. Podstawowym kryterium diagnostycznym jest czas trwania. O depresji zaczynamy mówić kiedy objawy trwają co najmniej 2 tygodnie. Wśród objawów, które ułatwiają diagnozę wymienia się: objawy emocjonalne: obniżony nastrój – smutek i towarzyszący mu często lęk, płacz, utrata radości życia (począwszy od utraty zainteresowań, skończywszy na zaniedbywaniu potrzeb biologicznych); czasem dysforia (zniecierpliwienie, drażliwość). objawy poznawcze: negatywny obraz siebie, obniżona samoocena, samooskarżenia, pesymizm i rezygnacja, a w skrajnych wypadkach mogą pojawić się także urojenia depresyjne. objawy motywacyjne: problemy z mobilizacją do wszelkiego działania, które może przyjąć wręcz formę spowolnienia psychoruchowego (faktycznego zwolnienia ruchów i reakcji); trudności z podejmowaniem decyzji. objawy somatyczne: zaburzenie rytmów dobowych (m.in. zaburzenia rytmu snu i czuwania), utrata apetytu (ale możliwy jest również wzmożony apetyt), osłabienie i zmęczenie, utrata zainteresowania seksem, czasem skargi na różne bóle i złe samopoczucie fizyczne. myśli i próby samobójcze Pomocne w rozpoznaniu depresji są skale diagnostyczne, którymi posługujemy się do oceny istnienia i nasilenia objawów depresji oraz także do oceny skuteczności leczenia. Do najczęściej stosowanych skal należą Skala Depresji Hamiltona (HAMD), Skala Depresji Montgomery – Asberg (MADRS) oraz Skala Depresji Becka. PSYCHOTERAPIA: Terapia … Czytaj dalej

Napady lęku i paniki

Napad lęku (lęk paniczny, lęk napadowy) jest okresem intensywnej obawy i dyskomfortu, który zaczyna się nagle, narasta szybko i trwa co najmniej kilka minut, ale nie dłużej niż dwie godziny. Silnemu lękowi towarzyszą takie objawy wzbudzenia wegetatywnego, jak: odczucie bicia lub ciężaru serca albo przyspieszenie jego czynności, pocenie się, drżenie lub dygotanie,suchość w jamie ustnej. Mogą również pojawić się objawy somatyczne pochodzące z klatki piersiowej i brzucha, takie jak: utrudnienie oddychania, uczucie dławienia się, bóle lub dyskomfort w klatce piersiowej, nudności lub nieprzyjemne doznania brzuszne. Często występują takie dolegliwości, jak: zawroty głowy, brak równowagi i poczucie nierealności przedmiotów (derealizacja) lub dystansu czy „nierealności” samego siebie (depersonalizacja), uderzenia gorąca lub też uczucie drętwienia i swędzenia. Pacjent ma wrażenie zbliżającej się katastrofy, śmierci, obawia się utraty kontroli, szaleństwa. PSYCHOTERAPIA: Poznawczy model zaburzenia zakłada, że epizod paniki wywołany jest przez „katastroficzną interpretację” doznań somatycznych (szczególnie objawów lęku). Zachowania zabezpieczające i selektywna uwaga powodują podtrzymywanie zaburzenia. PRAKTYCZNE CELE TERAPII Eliminacja bądź zmniejszenie nasilenia objawów Powrót do poprzednio unikanych aktywności i sytuacji Nabycie umiejętności radzenia sobie z lękiem Profilaktyka nawrotów TECHNIKI TERAPEUTYCZNE W terapii wykorzystuje się techniki poznawcze i behawioralne służące identyfikacji katastroficznych interpretacji objawów somatycznych i psychicznych; znajdowaniu alternatywnych niż dotychczasowe wyjaśnień tego co … Czytaj dalej