Napady lęku i paniki

Napad lęku (lęk paniczny, lęk napadowy) jest okresem intensywnej obawy i dyskomfortu, który zaczyna się nagle, narasta szybko i trwa co najmniej kilka minut, ale nie dłużej niż dwie godziny.

Silnemu lękowi towarzyszą takie objawy wzbudzenia wegetatywnego, jak: odczucie bicia lub ciężaru serca albo przyspieszenie jego czynności, pocenie się, drżenie lub dygotanie,suchość w jamie ustnej.

Mogą również pojawić się objawy somatyczne pochodzące z klatki piersiowej i brzucha, takie jak: utrudnienie oddychania, uczucie dławienia się, bóle lub dyskomfort w klatce piersiowej, nudności lub nieprzyjemne doznania brzuszne.

Często występują takie dolegliwości, jak: zawroty głowy, brak równowagi i poczucie nierealności przedmiotów (derealizacja) lub dystansu czy „nierealności” samego siebie (depersonalizacja), uderzenia gorąca lub też uczucie drętwienia i swędzenia.

Pacjent ma wrażenie zbliżającej się katastrofy, śmierci, obawia się utraty kontroli, szaleństwa.

PSYCHOTERAPIA:

Poznawczy model zaburzenia zakłada, że epizod paniki wywołany jest przez „katastroficzną interpretację” doznań somatycznych (szczególnie objawów lęku). Zachowania zabezpieczające i selektywna uwaga powodują podtrzymywanie zaburzenia.

PRAKTYCZNE CELE TERAPII

  • Eliminacja bądź zmniejszenie nasilenia objawów
  • Powrót do poprzednio unikanych aktywności i sytuacji
  • Nabycie umiejętności radzenia sobie z lękiem
  • Profilaktyka nawrotów

TECHNIKI TERAPEUTYCZNE

W terapii wykorzystuje się techniki poznawcze i behawioralne służące identyfikacji katastroficznych interpretacji objawów somatycznych i psychicznych; znajdowaniu alternatywnych niż dotychczasowe wyjaśnień tego co dzieje się z pacjentem i weryfikacja ich prawdziwości.

SKUTECZNOŚĆ

Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne oraz Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne potwierdziły oficjalnie skuteczność terapii poznawczo-behawioralnej w leczeniu zaburzenia lękowego z napadami paniki, porównywalną z leczeniem farmakologicznym.

Porównanie skuteczności (Clark i wsp. 1994) : terapii poznawczo-behawioralnej, relaksacji, farmakoterapii imipraminą oraz oczekiwania na terapię wykazało przewagę terapii poznawczo-behawioralnej nad innymi metodami, zarówno po 3, jak i 15 miesiącach. Po tym ostatnim okresie u 40% pacjentów leczonych imipraminą doszło do nawrotu paniki, podczas gdy nawrót schorzenia wystąpił tylko u 5% osób poddanych terapii poznawczej.

Opracowano na podstawie:

Anna Wojtas, Katarzyna Jakuszkowiak-Wojten Terapia lęku panicznego w ujęciu poznawczo-behawioralnym Psychiatria tom 7, nr 6, 227–233