Książka wywiązując się rzetelnie ze swojego podtytułu pokazuje nam najpierw teoretyczne ramy, a następnie praktyczne zastosowania przydatne dla wszystkich osób pracujących terapeutycznie w nurtach behawioralnych. Autorzy wskazują, co łączy ACT z analizą zachowania oraz co te dwa obszary mają sobie nawzajem do zaoferowania (mogę podpowiedzieć, że sporo!). Wyjaśniają również, jaką rolę w zrozumieniu tego połączenia mają takie konstrukty, jak teoria ram relacyjnych (RFT), behawioryzm klasyczny i kontekstualny, a także ewolucja.
Sama część teoretyczna jest przedstawiona jednocześnie obrazowo i całościowo, co czyni ją dobrze napisanym przewodnikiem. Pozwala zrozumieć przedstawiane koncepcje od podstaw, zadając przykładowo pytanie: czy kiedy zdejmiemy zegar ze ściany i nałożymy na niego obiad, będzie on wciąż zegarem, czy już talerzem? Książka odróżnia na wstępie strukturalizm (który powie nam, że zegar to zegar – ma wskazówki, ma cyferki, proszę zdjąć z niego ten obiad!) od funkcjonalizmu (zgodnie z którym to funkcja dyktuje, ”czym”; jest dana
rzecz oraz zachowanie – i życzy smacznego obiadu z ekstrawaganckiego talerza), by z czasem rozróżniać coraz bardziej złożone pojęcia, które pozwalają poznać dziedzinę analizy zachowania oraz jej historię. Otwiera nam w ten sposób drzwi do teoretycznych aspektów
pracy związanej z analizą zachowania, która w jasno opisany sposób łączy się z każdym z sześciu procesów ACT również w praktyce.
Co daje funkcjonalne i analityczne podejście zastosowane wobec bycia tu i teraz, defuzji, skonceptualizowanego Ja, akceptacji, wartości i zaangażowanego działania? Druga część książki w całości poświęcona jest planowaniu, uzasadnianiu, wdrażaniu i rozwijaniu interwencji w ramach sześciu wymienionych procesów. Podkreślona jest ich rola w kształtowaniu elastyczności psychologicznej oraz wzajemne oddziaływania na siebie. A wszystko po to, by na koniec pomóc w przemyślany sposób zaplanować rozpoczęcie procesu
terapeutycznego z klientem oraz pewną strukturę kolejnych spotkań.
Książkę śmiało można określić podręcznikiem – wymaga skupienia i faktycznego zapoznanie się z tematyką, która jest osadzona przez autorów w bardzo przydatnym dla specjalistów kontekście: naukowym oraz gabinetowym. Obszerność materiału oraz język książki zachęcają (a nawet zmuszają) do przejścia przez lekturę z uważnością, oferując w zamian naprawdę konkretne informacje, praktyczne propozycje, a czasem nawet (co niesamowite w książkach psychologicznych!) gotowe odpowiedzi. Pragnę więc podkreślić, że jeśli szukasz książki, która spełni funkcję wspierania Twojego warsztatu pracy, to może być świetna pozycja.
Miłego czytania, odkrywania i stosowania!