To jedna z tych książek, które nie tylko czytasz, ale które czujesz. „Przyjaźń w czasach samotności” autorstwa dr Marisy G. Franco ujęła mnie już od pierwszych stron swoim podejściem do tematu, który zazwyczaj traktowany jest z zaskakującą powierzchownością – przyjaźni.
Autorka z niesamowitą wrażliwością, ale i naukową precyzją pokazuje, że przyjaźń to nie „dodatek” do życia, ale jego fundament. Nie stawia jej w cieniu relacji romantycznych, a wręcz przeciwnie, potrafi ją uhonorować jako relację, która daje nam równie dużo (a czasem więcej), bez presji i oczekiwań charakterystycznych dla związków miłosnych.
Jednym z wątków, który szczególnie mnie poruszył, był temat fizycznej i emocjonalnej bliskości w przyjaźni. Autorka zwraca uwagę na to, jak często boimy się ją okazywać – jakby dotyk, czułość, przytulenie czy wyrażenie troski miały od razu zostać odebrane jako seksualne. W efekcie wielu z nas rezygnuje z dawania i przyjmowania tych gestów, mimo że są one ludzką potrzebą, niezależnie od płci, orientacji czy rodzaju relacji. Potrzebujemy ciepła i bliskości także od przyjaciół, nie tylko partnerów romantycznych. I warto się tego uczyć; od nowa i odważnie.Ciekawym tłem jest również spojrzenie na to, jak przyjaźń wyglądała kiedyś. Dr Franco pokazuje, że w przeszłości, zwłaszcza między mężczyznami, okazywanie sobie czułości i emocjonalnego zaangażowania w przyjaźniach było czymś naturalnym i społecznie akceptowanym. Zmieniło się to m.in. przez historyczne napięcia wokół tożsamości LGBT+ i związane z nimi stereotypy, które rzuciły cień na bliskość między ludźmi. Książka delikatnie, ale trafnie pokazuje, jak bardzo to również zubożyło nasze relacje.
Książka porusza też bardzo praktyczne kwestie: jak przyjaźń pielęgnować, co ją niszczy, jak rozpoznać jej siłę i wartość w naszym życiu. Mimo że niektóre wątki są jedynie zarysowane punktowo, całość tworzy spójną i szeroką panoramę tego, czym może być prawdziwa, głęboka więź między ludźmi. To nie jest poradnik „jak zdobyć przyjaciela w 5 krokach”, ale mądra, empatyczna rozmowa o tym, że przyjaźń to relacja, która wymaga takiego samego zaangażowania i troski jak każda inna. Nie wydarza się sama z siebie. To lekcja, którą warto usłyszeć; szczególnie dziś, w świecie, gdzie samotność przybiera nowe, ciche formy.
Polecam tę książkę wszystkim, którzy pragną tworzyć autentyczne, wartościowe relacje. Ale także specjalistom zdrowia psychicznego, bo przyjaźń naprawdę zasługuje na miejsce w rozmowie o naszym dobrostanie.
Na koniec podzielę się z czytelnikiem krótkim ćwiczeniem, które stworzyłam zainspirowana lekturą:
Zatrzymaj się na chwilę i pomyśl o osobie, którą uważasz za bliskiego przyjaciela. Co możesz dziś dla niej zrobić, choćby drobnego, co pokaże, że jest ważna?
Może to będzie wiadomość z pytaniem, jak się czuje,
może zaproszenie na spacer,
albo tylko wysłanie wspólnego zdjęcia sprzed lat z krótkim „Dobrze, że jesteś”.